XẢ LŨ SAI QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT SẼ BỊ XỬ PHẠT NHƯ THẾ NÀO?
Theo quy định pháp luật, trước khi xả lũ, chủ đập phải thông báo cho chính quyền địa phương để thông báo cho nhân dân trong vùng hạ du, bảo đảm an toàn cho người và tài sản.

Ảnh minh họa (Internet)
Cục Quản lý và xây dựng công trình thủy lợi vừa phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức diễn đàn: Chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong vận hành, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước.
Theo báo cáo của Cục Quản lý và xây dựng công trình thủy lợi, về hệ thống cảnh báo mặc dù đã được quy định trong luật Phòng, chống thiên tai và quy trình vận hành, tuy nhiên, việc thực hiện vẫn chưa đồng đều giữa các hồ.
Các hồ chứa lớn đã áp dụng hệ thống cảnh báo tự động và thông tin đa kênh (loa phát thanh, tin nhắn SMS, báo động còi). Trong khi nhiều hồ vừa và nhỏ vẫn chủ yếu thông báo thủ công qua điện thoại, hoặc công văn, gây chậm trễ và thiếu tính cập nhật trong điều kiện mưa lũ diễn biến nhanh.
Trong khi đó, các hồ thủy điện do doanh nghiệp đầu tư, trước đây các công trình được phê duyệt cho mục đích phát điện. Tuy nhiên, bây giờ yêu cầu hạ mực nước để phòng lũ dẫn đến chủ hồ miễn cưỡng phải nghe theo, nhưng làm theo kiểu “vừa làm, vừa nghe”. Đây chính là điểm mâu thuẫn lợi ích ở các hồ thủy điện.
“Ví dụ, trong quy trình vận hành yêu cầu lưu lượng xả từ 0 – 5.000 m3/giây, với một câu lưng chừng như thế thì buổi sáng chủ hồ có thể xả một vài trăm m3. Đến chiều, lũ lớn dồn về, họ có thể tăng lượng xả lên 4.000 m3/giây thì dân chạy không kịp”, GS – TS Quốc Dũng phân tích.
Cũng theo Phó chủ tịch thường trực Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam, chủ hồ vận hành thế thì không sai, họ cũng bị oan ở chỗ này: “Chính chúng ta đang hành chính hóa lệnh vận hành xả lũ thủy điện và cần phải điều chỉnh để linh hoạt, hài hòa”.
Xả lũ là gì, thủy điện xả lũ có phải thông báo cho dân?
Theo quy định của luật Thủy lợi, Nghị định 114 năm 2018 của Chính phủ, có thể hiểu xả lũ là hành vi vận hành các công trình thủy điện, thủy lợi để giảm mực nước trong hồ chứa, nhằm bảo đảm an toàn công trình và hạ du trong mùa mưa lũ. Đồng thời điều tiết dòng chảy theo quy định pháp luật về thủy lợi, thủy điện và phòng chống thiên tai.
Tại Mục 3.4.5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8414:2010 về công trình thủy lợi – quy trình quản lý vận hành, khai thác và kiểm tra hồ chứa nước, quy định:
“Trước khi xả lũ, chủ đập phải thông báo cho chính quyền địa phương, hoặc thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, hoặc thông báo qua hệ thống báo xả lũ cho hạ du (nếu có), để thông báo cho nhân dân trong vùng hạ du, bảo đảm an toàn cho người và tài sản”.
Vận hành xả lũ tuân theo quy trình vận hành. Trường hợp hồ chưa có quy trình vận hành thì phải vận hành xả lũ khống chế mực nước không vượt mực nước dâng gia cường, và xả lũ đưa về mực nước thấp hơn, hoặc bằng mực nước dâng bình thường.
Ở khoản 4 điều 28 luật Thủy lợi cũng quy định, tổ chức, cá nhân trước khi vận hành xả lũ có trách nhiệm thông báo cho chính quyền địa phương, và các cơ quan có liên quan theo quy trình vận hành được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
Ngoài ra, tại điểm d khoản 2 điều 11 Nghị định 114/2018/NĐ-CP còn quy định, công tác cảnh báo khi vận hành xả lũ trong trường hợp bình thường và trong tình huống khẩn cấp, cảnh báo khi vận hành phát điện. Cụ thể bao gồm:
- Quy định khoảng thời gian tối thiểu phải thông báo trước khi vận hành mở cửa xả nước đầu tiên;
- Tín hiệu cảnh báo, thời điểm cảnh báo, vị trí cảnh báo;
- Trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc phát lệnh, truyền lệnh, thực hiện lệnh vận hành xả lũ; trong việc phát tin, truyền tin, nhận tin cảnh báo xả lũ.
Tùy theo mức độ bị xử lý hành chính hay hình sự
Tùy theo mức độ vi phạm mà người thực hiện hành vi sẽ bị xử lý hành chính hay hình sự.
Xử phạt hành chính: theo khoản 3 điều 17 Nghị định 134/2013/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 21 điều 2 Nghị định 17/2022/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về bảo đảm an toàn đập thủy điện và vùng hạ du sẽ bị phạt từ 30 – 50 triệu đồng.
Những vi phạm này gồm:
- Không duy trì chế độ thông tin liên lạc, chế độ báo cáo về Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn và cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định;
- Đặc biệt, không thực hiện việc cảnh báo, thông báo trước cho dân cư và chính quyền địa phương về việc xả lũ hồ chứa thủy điện cũng bị xử phạt với số tiền trên.
Nếu tổ chức vi phạm sẽ bị phạt lên đến 100 triệu đồng.
Trách nhiệm hình sự: đối với hành vi vi phạm, nếu gây hậu quả nghiêm trọng cho tính mạng, tài sản của người dân thì cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể:
- Điều 360 BLHS: Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (khung hình phạt lên đến 12 năm tù);
- Điều 179 BLHS: Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp (có khung hình phạt lên đến 10 năm tù).
Trách nhiệm dân sự: ngoài xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự, bên vi phạm còn phải bồi thường thiệt hại về tài sản, tính mạng, sức khỏe, thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút và các thiệt hại hợp lý khác theo thực tế phát sinh.
CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT
- Trụ sở: Số 31 Xuân Quỳnh, P. Yên Hòa, TP. Hà Nội
- Chi nhánh: Số 10 Tố Hữu, Hoàn Lão, Quảng Trị
- Điện thoại: 0913.419.886
- Email: info@vietrustlaw.com.vn
- Website: https://luatniemtinviet.vn/ & https://vietrustlaw.com.vn
