Tin tức

Đề xuất giảm số giờ làm việc: Yêu cầu tất yếu từ thực tiễn bảo vệ sức khỏe người lao động

ĐỀ XUẤT GIẢM SỐ GIỜ LÀM VIỆC: YÊU CẦU TẤT YẾU TỪ THỰC TIỄN BẢO VỆ SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG

Mặc dù pháp luật lao động hiện hành khuyến khích áp dụng tuần làm việc 40 giờ, song trên thực tế, thời giờ làm việc bình thường của người lao động vẫn phổ biến ở mức 48 giờ/tuần, đặc biệt trong các ngành thâm dụng lao động. Từ thực tiễn này, nhiều chuyên gia tiếp tục kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh giảm thời giờ làm việc theo lộ trình, tiến tới tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

gstrinh jpeg 1768463347 1263 1768463453

GS Lê Vân Trình tại hội thảo do Tổng liên đoàn lao động Việt Nam tổ chức chiều 15/1 (Ảnh: VNExpress)

Thực trạng giờ làm việc cao và hệ lụy về sức khỏe, an toàn lao động

Tại Hội thảo đánh giá 5 năm thực hiện Bộ luật Lao động, do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức chiều 15.1, GS Lê Vân Trình, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật An toàn vệ sinh lao động, đã nêu rõ: khảo sát tại nhiều khu công nghiệp cho thấy người lao động chấp nhận làm việc nhiều giờ để tăng thu nhập, nhưng sức khỏe suy giảm rõ rệt, đồng thời thiếu thời gian cho gia đình và phục hồi thể lực.

Theo GS Trình, mặc dù luật khuyến khích tuần làm việc 40 giờ, song thực tiễn vẫn duy trì 48 giờ/tuần, nhất là trong các ngành dệt may, da giày, điện tử – những lĩnh vực sử dụng nhiều lao động giản đơn.

Dẫn kết quả nghiên cứu trước đây của Viện Khoa học Lao động và Xã hội, ông cho biết tai nạn lao động trong các ngành thâm dụng thường xảy ra nhiều vào cuối ca làm việc và thời điểm tăng ca cao, khi người lao động rơi vào trạng thái mệt mỏi, suy giảm khả năng tập trung. Người lao động làm thêm 40 – 50 giờ mỗi tháng có tỷ lệ cao mắc các triệu chứng như mệt mỏi mãn tính, đau đầu, giảm khả năng tập trung, qua đó làm gia tăng nguy cơ tai nạn lao động, đặc biệt là tai nạn do thao tác sai và vi phạm quy trình an toàn.

Đáng lưu ý, vào những tháng cuối năm – cao điểm đơn hàng, doanh nghiệp thường bố trí làm thêm liên tục trong nhiều tuần, khiến tình trạng mệt mỏi kéo dài và tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng về an toàn, sức khỏe nghề nghiệp.

Kiến nghị giảm giờ làm việc theo lộ trình, tăng bảo vệ quyền nghỉ ngơi

Từ những phân tích trên, GS Lê Vân Trình đề xuất nghiên cứu điều chỉnh giảm thời giờ làm việc bình thường theo lộ trình từ 48 giờ xuống 44 giờ/tuần, tiến tới 40 giờ/tuần, phù hợp với xu hướng quốc tế và điều kiện phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam.

Bên cạnh đó, ông kiến nghị rà soát toàn diện quy định về trần làm thêm giờ, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu sản xuất, kinh doanh và bảo vệ sức khỏe người lao động; đồng thời áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với doanh nghiệp vi phạm quy định về thời giờ làm việc, làm thêm giờ.

Liên quan đến thời giờ nghỉ ngơi, GS Trình cho rằng trên thực tế vẫn tồn tại tình trạng nghỉ giữa giờ bị rút ngắn, hoặc người lao động không dám nghỉ phép năm do lo ngại ảnh hưởng đến thu nhập hoặc đánh giá thi đua. Vì vậy, khi sửa đổi Bộ luật Lao động, cần bảo đảm thực chất quyền nghỉ ngơi, tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện nghỉ giữa giờ, nghỉ phép năm; đồng thời quy định rõ thời gian nghỉ phục hồi sau ca làm việc nhằm phòng ngừa tai nạn lao động và suy giảm sức khỏe lâu dài.

“Giờ làm việc và nghỉ ngơi là quyền lợi của người lao động, không phải là phúc lợi, giống như cánh đồng cần được nghỉ ngơi đầy đủ thì mới cho thu hoạch bền vững”, GS Trình nhấn mạnh.

Đề xuất đã nhiều lần được đặt ra, chờ thời điểm chín muồi

Thực tế, kiến nghị giảm giờ làm việc không phải là vấn đề mới. Trước đó, tại nghị trường Quốc hội năm 2023, ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa đã đề xuất giảm giờ làm việc từ 48 xuống 44 giờ/tuần vào năm 2026 và còn 40 giờ/tuần vào năm 2030, đồng thời sớm ban hành chiến lược phát triển nhân lực quốc gia.

Năm 2024, tại hội nghị đánh giá thực hiện quy chế phối hợp công tác giữa Chính phủ và Tổng LĐLĐ Việt Nam, ông Nguyễn Đình Khang, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cũng kiến nghị Chính phủ giao Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) chủ trì nghiên cứu phương án giảm thời giờ làm việc bình thường xuống dưới 48 giờ/tuần, báo cáo Quốc hội xem xét vào thời điểm phù hợp.

Ở góc độ kinh tế – chính sách, TS Nguyễn Quốc Việt, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, Trường Đại học Kinh tế (ĐHQG Hà Nội), cho rằng thời điểm hợp lý để điều chỉnh giảm giờ làm việc là khoảng năm 2030, khi Việt Nam đạt ngưỡng nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao và nền kinh tế bước sang giai đoạn tăng trưởng chất lượng hơn. Khi đó, việc áp dụng chung mức 40 giờ làm việc/tuần sẽ phù hợp với điều kiện phát triển và năng suất lao động.

 

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT

Dịch vụ luật sư & tư vấn

Hỏi đáp & nghe hỗ trợ tư vấn từ các chuyên gia ngành luật!