Đề xuất mở rộng đối tượng trẻ em được nhận làm con nuôi

ĐỀ XUẤT MỞ RỘNG ĐỐI TƯỢNG TRẺ EM ĐƯỢC NHẬN LÀM CON NUÔI

Ngày 13/5 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đã chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo Dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung thảo luận các giải pháp khắc phục hạn chế sau 15 năm thi hành Luật Nuôi con nuôi 2010, đồng thời đề xuất mở rộng phạm vi đối tượng trẻ em được nhận làm con nuôi.

Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành luật cho thấy vẫn tồn tại nhiều vướng mắc, bất cập, một số quy định chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết nuôi con nuôi và công tác quản lý nhà nước. Việc xây dựng dự án luật mới nhằm bảo đảm nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em, tôn trọng quyền cơ bản của trẻ, ưu tiên môi trường gia đình gốc khi có thể, đồng thời khắc phục những khoảng trống và hạn chế của pháp luật hiện hành.

Dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) gồm 4 chương, 33 điều. Chính phủ đã thông qua 03 chính sách lớn: (1) Quy định chặt chẽ điều kiện giải quyết nuôi con nuôi để bảo vệ lợi ích tối thượng của trẻ em; (2) Phát triển hoạt động công tác xã hội, nâng cao chất lượng giải quyết và theo dõi sau nuôi con nuôi; (3) Cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp và ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tạo thuận lợi cho người dân.

Đa dạng ý kiến góp ý từ các bộ, ngành và địa phương

Đại diện Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế) đánh giá dự thảo đã bước đầu quy định vai trò của người làm công tác xã hội trong hỗ trợ giải quyết và sau nuôi con nuôi. Tuy nhiên, đại diện Bộ Y tế đề nghị bổ sung cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn để lực lượng này tham gia toàn diện trong tiến trình nuôi con nuôi.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế kiến nghị chuyển mạnh tư duy quản lý từ “cấm đoán” sang giám sát, kiểm soát hiệu quả thông qua các tiêu chí, điều kiện rõ ràng, nhằm đảm bảo tính minh bạch, an toàn đồng thời phát huy giá trị nhân văn của chính sách. Đại diện Bộ cũng đề xuất nghiên cứu quy định về bảo mật thông tin và bảo vệ bí mật cá nhân cho các bên tham gia.

Toàn cảnh cuộc họp (Ảnh: Báo Pháp luật Việt Nam)

Đại diện Sở Tư pháp Hà Nội cơ bản đồng tình với nội dung dự thảo, đồng thời đề xuất hoàn thiện một số quy định để tăng tính thống nhất và khả thi. Đặc biệt, liên quan đến Điều 15 về điều kiện của người được nhận làm con nuôi, đại diện Sở cho rằng phạm vi hiện hành còn hẹp khi mới tập trung vào trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi hoặc không nơi nương tựa. Sở đề xuất mở rộng đối tượng để bao quát hầu hết trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt theo quy định tại Khoản 1 Điều 10 Luật Trẻ em, nhằm bảo đảm tốt hơn quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng cho trẻ em yếu thế.

Thống nhất mở rộng đối tượng nhưng cần cân nhắc kỹ lưỡng

Kết thúc cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và chất lượng các ý kiến góp ý. Ông đề nghị Tổ soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, phân tích kỹ lưỡng để hoàn thiện dự thảo.

Về nội dung cụ thể, Thứ trưởng yêu cầu bám sát quy định pháp luật về dữ liệu để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu nuôi con nuôi đồng bộ, phục vụ hiệu quả quản lý nhà nước và quyền khai thác thông tin hợp pháp của người dân. Đồng thời, cần rà soát, bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm cả vi phạm trong thực thi công vụ và các hành vi bạo hành, ngược đãi, xâm hại trẻ em.

Đối với điều kiện trẻ em được nhận làm con nuôi, Thứ trưởng thống nhất theo hướng mở rộng phạm vi đối tượng nhằm bao quát các trường hợp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt cần được chăm sóc, bảo vệ. Tuy nhiên, ông lưu ý phải cân nhắc kỹ quy định về xác minh nguồn gốc trẻ bị bỏ rơi, tránh phát sinh thủ tục hành chính phức tạp, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ.

Thứ trưởng cũng cho ý kiến về các vấn đề khác như thứ tự ưu tiên lựa chọn người nhận con nuôi, vai trò của công tác xã hội, thẩm quyền thu hồi/hủy quyết định công nhận nuôi con nuôi, phạm vi điều chỉnh và giải thích từ ngữ.

Dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) sau khi hoàn thiện sẽ tiếp tục được lấy ý kiến rộng rãi nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích của trẻ em trong bối cảnh mới.

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT