Quốc hội xem xét ban hành Nghị quyết điều chỉnh thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay

QUỐC HỘI XEM XÉT BAN HÀNH NGHỊ QUYẾT ĐIỀU CHỈNH THUẾ ĐỐI VỚI XĂNG DẦU VÀ NHIÊN LIỆU BAY

Chiều 9/4/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã bổ sung chương trình làm việc và nghe Tờ trình cùng Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định liên quan đến thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình. Theo đó, trước diễn biến phức tạp, khó lường của xung đột tại Trung Đông, nhằm đảm bảo nguồn cung và ổn định giá nhiên liệu trong nước, Chính phủ đã triển khai đồng bộ các giải pháp chính sách tài khóa.

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg điều chỉnh giảm toàn bộ các sắc thuế cấu thành giá xăng dầu gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt. Quyết định này có hiệu lực từ 24h ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026. Sau khi áp dụng, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã giảm, góp phần ổn định thị trường, tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, áp dụng trong thời gian ngắn do Quốc hội chưa họp. Trước tình hình xung đột Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường, ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước, Chính phủ đề xuất Quốc hội ban hành Nghị quyết với thời hạn dài hơn để tiếp tục hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và giảm gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội. (Ảnh: quochoi.vn)

Dự thảo Nghị quyết đề xuất các mức thuế cụ thể như sau:

Thuế bảo vệ môi trường: Áp dụng mức 0 đồng/lít đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut.
Thuế tiêu thụ đặc biệt: Áp dụng mức 0% đối với xăng các loại.
Thuế giá trị gia tăng (VAT): Xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa, dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng, nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Thời hạn áp dụng của Nghị quyết dự kiến từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026.

Để đảm bảo tính chủ động, linh hoạt trong điều hành thị trường xăng dầu phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới, dự thảo Nghị quyết giao Thủ tướng Chính phủ được quyền ban hành quyết định điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian hiệu lực của Nghị quyết.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành chính sách theo đề xuất của Chính phủ.

Về thẩm quyền, đa số ý kiến trong Ủy ban khẳng định việc ban hành Nghị quyết thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Một số ý kiến khác cho rằng trong bối cảnh hiện nay, việc Thủ tướng tiếp tục ban hành các giải pháp đặc biệt theo thẩm quyền sẽ đảm bảo tính linh hoạt và kịp thời hơn.

Về phạm vi điều chỉnh, Ủy ban thống nhất với đề xuất của Chính phủ và đề nghị triển khai đồng bộ các giải pháp khác như điều hành giá, minh bạch yếu tố cấu thành giá xăng dầu, bảo đảm chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng.

Liên quan đến thời hạn áp dụng, đa số ý kiến nhất trí với khoảng thời gian từ 16/4/2026 đến 30/6/2026. Một số ý kiến đề nghị cân nhắc kéo dài thời hạn để ứng phó với tác động kéo dài của xung đột Trung Đông, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.

Về thẩm quyền điều chỉnh hiệu lực Nghị quyết, đa số ý kiến đề nghị giao Chính phủ (hoặc Thủ tướng Chính phủ) quyết định việc rút ngắn hoặc kéo dài thời hạn để đảm bảo linh hoạt, kịp thời, phù hợp với Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương. Một số ý kiến khác đề nghị giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định hoặc giao Thủ tướng Chính phủ nhưng giới hạn thời gian kéo dài tối đa đến Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, trong điều kiện xung đột vẫn tiếp diễn và giá dầu thế giới biến động mạnh.

Dự thảo Nghị quyết sẽ tiếp tục được Quốc hội xem xét, thảo luận và biểu quyết tại Kỳ họp.

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT