1.M?t s? n?i dung c? b?n c?a ?i?u 26 BLTTHS n?m 2015
?i?u 26 BLTTHS n?m 2015 v?i tn g?i Tranh t?ng trong xt x? ???c b?o ??m ? m? r?ng ph?m vi tranh t?ng h?n, khng ch? th? hi?n trong giai ?o?n xt x? m th?i ?i?m xu?t hi?n tranh t?ng b?t ??u t? giai ?o?n kh?i t? ??n giai ?o?n ?i?u tra, truy t? v xt x?. ? m?i giai ?o?n khc nhau th bi?u hi?n c?a tranh t?ng c?ng khc nhau, ? cc giai ?o?n kh?i t?, ?i?u tra, truy t? th t??ng ??i m? nh?t v tranh t?ng ???c th? hi?n ??m nt, r rng nh?t ? giai ?o?n xt x?, ??c bi?t l trong ph?n th? t?c tranh lu?n t?i phin ta s? th?m. Do ?, ? c quan ?i?m ?nh ??ng gi?a tranh t?ng v tranh lu?n. V?i vi?c quy ??nh cc bn ??u c quy?n bnh ??ng trong vi?c ??a ra ch?ng c?, ?nh gi ch?ng c?, ??a ra yu c?u ?? lm r s? th?t khch quan c?a v? n trong qu trnh kh?i t?, ?i?u tra, truy t?, xt x? l m?t quy ??nh ti?n b? t?o ra c? s? php l ??nh h??ng cho cc quy ??nh c? th? trong B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015 nh?m ??m b?o cho cc bn c ?i?u ki?n ?? tranh t?ng hi?u qu?.
T?i ?o?n 2 c?a ?i?u lu?t, m?t n?i dung ti?n b? khc trong nguyn t?c ???c quy ??nh ? l: ki?m st vin, b? co, ng??i bo ch?a, nh?ng ng??i tham gia t? t?ng khc th?c hi?n ??y ?? quy?n, ngh?a v? c?a mnh v tranh t?ng dn ch?, bnh ??ng tr??c Ta n. N?i dung ny c?ng ? t?ng ???c ghi nh?n trong nguyn t?c b?o ??m quy?n bnh ??ng tr??c Ta n trong B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2003[1]. ?? th?c hi?n ???c ?i?u ny, B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015 ??t ra yu c?u Ta n ph?i c trch nhi?m t?o ?i?u ki?n. ?? tranh t?ng c hi?u qu? nh?m lm r s? th?t khch quan c?a v? n th m?t trong nh?ng ?i?u ki?n quan tr?ng nh?t l cc bn bu?c t?i v bn g? t?i ph?i th?t s? bnh ??ng v?i nhau v Ta n ph?i ??ng ? v? tr trung gian, ??c l?p, khch quan, l tr?ng ti b?o ??m cho hai bn th?c hi?n ch?c n?ng c?a mnh, Ta n khng c ngh?a v? ch?ng minh t?i ph?m[2] m ch?ng minh t?i ph?m l vi?c c?a bn bu?c t?i. ?i?u lu?t ? khng th? hi?n ???c nh?ng n?i dung ny. M?t khc, vi?c li?t k khng theo h??ng tch b?ch v phn ??nh r cc ch? th? tham gia t? t?ng t??ng ?ng v?i bn bu?c t?i, bn g? t?i d?n ??n quy ??nh khc r??m r, khng r rng. Ngoi ra, cn c nh?ng ?i?m khng th? hi?n ???c l nguyn t?c nh?: Ti li?u, ch?ng c? trong h? s? v? n ph?i chuy?n cho Ta n ??y ??, h?p php; phin ta ph?i c ??y ?? ng??i tham gia t? t?ng tr? tr??ng h?p v?ng m?t v l do b?t kh? khng, do tr? ng?i khch quan ho?c tr??ng h?p khc m lu?t quy ??nh.
cp1342
Cc lu?t s? tham gia tranh t?ng t?i phin ta xt x? ?inh La Th?ng v cc ??ng ph?m. ?nh: zing.vn
N?i dung c?a nguyn t?c tranh t?ng t?i ?i?u 26 BLTTHS n?m 2015 cn th? hi?n: M?i ch?ng c? xc ??nh c t?i, ch?ng c? xc ??nh v t?i, cc tnh ti?t t?ng n?ng, gi?m nh? trch nhi?m hnh s?, p d?ng ?i?m, kho?n, ?i?u c?a B? lu?t Hnh s? ?? xc ??nh t?i danh, quy?t ??nh hnh ph?t, m?c b?i th??ng thi?t h?i ??i v?i b? co, x? l v?t ch?ng v cc tnh ti?t khc c ngh?a gi?i quy?t v? n ??u ph?i ???c trnh by, tranh lu?n, lm r t?i phin ta. ?i?u ny c?ng cho th?y, ho?t ??ng tranh t?ng cng khai t?i phin ta l s? th? hi?n t?p trung nh?t, c? b?n nh?t c?a nguyn t?c tranh t?ng. B?n ch?t c?a qu trnh tranh t?ng ny l vi?c cc bn qua qu trnh tranh t?ng ??a ra nh?ng trnh by, tranh lu?n ?? lm r cc ch?ng c? bu?c t?i v g? t?i t?i phin ta. Thng qua tranh t?ng gi?a cc bn, Ta n c th? hi?u r h?n cc tnh ti?t c?a ton b? v? n, ti hi?n l?i v? n m?t cch trung th?c, khch quan, trn c? s? ? v?n d?ng chnh xc c?a quy ??nh c?a php lu?t hnh s? v t? t?ng hnh s? ?? ??a ra m?t phn quy?t ?ng ??n nh?t. V b?n n, quy?t ??nh c?a Ta n ph?i c?n c? vo k?t qu? ki?m tra, ?nh gi ch?ng c? v k?t qu? tranh t?ng t?i phin ta. Vi?c tranh t?ng ch? l hnh th?c n?u k?t qu? tranh t?ng khng ???c th? hi?n trong b?n n, quy?t ??nh c?a Ta n. ?y l m?t trong nh?ng ?i?m m?i, ti?n b? ???c ghi nh?n trong B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015, ? th? ch? ha ch? tr??ng c?a ??ng l?y k?t qu? tranh t?ng t?i ta lm c?n c? quan tr?ng ?? phn quy?t b?n n, coi ?y l khu ??t ph ?? nng cao ch?t l??ng ho?t ??ng t? php[3]. Tuy nhin, ?i?u lu?t c n?i dung r??m r, khng ?i?n hnh n?i dung nguyn t?c tranh t?ng, cc v?n ?? ???c li?t k th?c ch?t l nh?ng v?n ?? c?n ph?i ch?ng c? minh trong v? n hnh s? ???c quy ??nh t?i ?i?u 85 c?a BLTTHS n?m 2015 m cc c? quan c th?m quy?n ti?n hnh t? t?ng trong t?ng giai ?o?n t? t?ng t??ng ?ng c ngh?a v? ph?i ch?ng minh ?? gi?i quy?t v? n m?t cch ??y ?? nh?t. Ngoi ra, nh?ng v?n ?? nh?: M?c b?i th??ng thi?t h?i ??i v?i b? co, x? l v?t ch?ng l?i khng ph?i c trong t?t c? cc v? n hnh s?, trong khi ? yu c?u c?a m?t nguyn t?c trong t? t?ng hnh s? ph?i l nh?ng t? t??ng ch? ??o v ??nh h??ng cho ho?t ??ng t? t?ng hnh s?, t?n t?i khch quan v chi ph?i ton b? qu trnh t? t?ng[4].
2. So snh quy ??nh ?i?u 26 BLTTHS n?m 2015 v?i quy ??nh t?i ?i?u 14 Cng ??c qu?c t? v? cc quy?n dn s? v chnh tr? n?m 1966 (ICCPR) v Bnh lu?n chung s? 32 c?a ?y ban Nhn quy?n (HRC)
So v?i cc quy ??nh t?i ?i?u 14 c?a Cng ??c Qu?c t? v? cc quy?n dn s? v chnh tr? n?m 1966 (ICCPR) v Bnh lu?n chung s? 32 c?a ?y ban Nhn quy?n (HRC) th B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015 cn ch?a th? hi?n ???c h?t tinh th?n c?a ?i?u ??c ?? ??m b?o nguyn t?c tranh t?ng trong t? t?ng hnh s?
T?i cu ??u tin c?a kho?n 1 ?i?u 14 ICCPR quy ??nh: M?i ng??i ??u bnh ??ng tr??c Ta n v c? quan t? php. Quy ??nh ny b?o ??m nh?ng ?i?u ki?n v? quy?n bnh ??ng tr??c phin ta v Ta n, ?y l m?t y?u t? quan tr?ng ?? b?o v? quy?n con ng??i v l m?t ph??ng th?c th? t?c ?? b?o v? php quy?n.
 
Quy?n bnh ??ng tr??c Ta n v c? quan t? php c th? ???c hi?u nh? m?t bi?u hi?n c? th? c?a nguyn t?c khng phn bi?t ??i x?, nh?m ??m b?o r?ng cc bn tham gia t? t?ng ???c ??i x? khng c s? phn bi?t ??i x? no (?o?n 8 Bnh lu?n chung s? 32). HRC cn ?? c?p ??n kha c?nh bnh ??ng v? ph??ng ti?n: Quy?n bnh ??ng tr??c Ta n c?ng nh?m ??m b?o s? bnh ??ng v? quy?n l?c. ?i?u ny c ngh?a l cc quy?n t? t?ng s? ???c dnh cho t?t c? cc bn, tr? khi c s? phn bi?t ???c quy ??nh b?i php lu?t v c th? gi?i thch m?t cch h?p l v khch quan v khng d?n ??n s? b?t l?i ho?c b?t cng cho bn t? t?ng khc (?o?n 13 Bnh lu?n chung s? 32). Nh? v?y, yu c?u c?a quy ??nh ny ??m b?o cc bn tham gia tranh t?ng ??u ???c bnh ??ng tr??c phin ta v Ta n. Yu c?u ny ?i h?i Ta n khng ch? tn tr?ng quy?n c?a cc bn trong t? t?ng, khng th? coi tr?ng quy?n c?a ng??i ny h?n quy?n c?a ng??i kia m ph?i c trch nhi?m t?o ?i?u ki?n cho h? th?c hi?n quy?n ?. S? bnh ??ng ? ?y khng c ngh?a l s? bnh ??ng v? m?t ??a v? php l m l s? th?a nh?n quy?n c?a cc bn, khng ch? trong vi?c ??a ra ch?ng c?, ti li?u, ?? v?t, ??a ra yu c?u v tranh lu?n dn ch? tr??c Ta n, m cn bnh ??ng khng co, khng ngh? b?n n, quy?t ??nh c?a Ta n[5]; quy?n ??i ch?t, yu c?u ??i ch?t nh?ng nhn ch?ng bu?c t?i mnh v m?i ng??i lm ch?ng g? t?i cho mnh[6]. Nh?ng quy ??nh ny nh?m ??m b?o bnh ??ng cho cc bn tranh t?ng tr??c Ta n. N?u khng c bnh ??ng th vi?c tranh t?ng ch? l hnh th?c v tranh t?ng s? khng th? l cch tm ra cng l[7]. Bnh ??ng tr??c Ta n chnh l c? s? ??m b?o cho vi?c th?c hi?n tranh t?ng m?t nguyn t?c c? b?n ??m tnh cng b?ng, dn ch?, khch quan trong ho?t ??ng t? php m bi?u hi?n cao ??, t?p trung l tranh t?ng tr??c Ta n[8]. B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015 ? c nh?ng quy ??nh t??ng t? nh? ch?a th? hi?n ??y ??, r rng nh?ng n?i dung ny.
T?i ?o?n 2 kho?n 1 ?i?u 14 ICCPR quy ??nh: M?i ng??i ??u c quy?n ???c xt x? cng b?ng v cng khai b?i m?t Ta n c th?m quy?n, ??c l?p, khng thin v? v ???c l?p ra trn c? s? php lu?t. T?i quy ??nh ny ? nu ra ba thu?c tnh c?a m?t c? quan t? php m ch? y?u l Ta n ? l: C th?m quy?n, ??c l?p, khng thin v? v ???c l?p ra trn c? s? php lu?t. Trong ?o?n 18 c?a Bnh lu?n chung s? 32 ? gi?i thch: Ta n ph?i l m?t c? quan ???c thnh l?p theo php lu?t, ??c l?p v?i hnh php v l?p php ho?c trong tr??ng h?p c? th? c s? ??c l?p xt x? trong vi?c ra phn quy?t. Ngoi ra, Bnh lu?n chung s? 32 cn kh?ng ??nh vi?c phn quy?n t? php l m?t y?u t? thi?t y?u, t?i ?o?n 19:
 
Trong tr??ng h?p cc ch?c n?ng v n?ng l?c c?a cc ngnh t? php v hnh php khng c s? khc bi?t r rng ho?c trong tr??ng h?p ngnh hnh php c th? ch? ??o t? php l khng ph h?p v?i khi ni?m ??c l?p c?a Ta n. Nh? v?y, ?? tranh t?ng ???c di?n ra cng b?ng, bnh ??ng gi?a bn bu?c t?i v bn g? t?i th nh?t thi?t trong qu trnh t? t?ng ph?i c m?t c? quan tr?ng ti th?t s? v t?, khch quan, khng thin v?, khng ??ng v? bn bu?c t?i hay bn g? t?i. Nguyn t?c tranh t?ng ?i h?i ph?i c s? rnh m?ch gi?a cc ch?c n?ng trong t? t?ng hnh s?. Do v?y, v? m?t t? ch?c ph?i ??m b?o s? ??c l?p c?a Ta n, m?i y?u t? lm ?nh h??ng ??n tnh ??c l?p c?a Ta n ph?i ???c lo?i b?. V? m?t ch?c n?ng quy?n h?n v th? t?c t? t?ng c?n ph?i c nh?ng phn bi?t th?t rnh m?ch trong t? t?ng, khng th? ?? l?n l?n gi?a ch?c n?ng bu?c t?i v?i ch?c n?ng xt x?. T?i ?o?n 10 c?a Cc h??ng d?n v? vai tr c?a Cng t? vin n?m 1990 c?ng yu c?u: V?n phng cng t? vin ph?i hon ton tch kh?i ch?c n?ng xt x?. B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015 quy ??nh v? nguyn t?c th?m phn, h?i th?m xt x? ??c l?p v ch? tun theo php lu?t. Tuy nhin, v? n?i dung c?a nguyn t?c tranh t?ng ch?a ghi nh?n vi?c phn ??nh rnh m?ch gi?a cc ch?c n?ng t? t?ng, ??u ny khng ??m b?o tnh khch quan, cng b?ng v vi?c tranh t?ng khng ??m b?o.
V? ?i h?i khch quan, khng thin v? c?a Ta n, trong ?o?n 21 c?a Bnh lu?n chung s? 32 HRC ? gi?i thch: cc th?m phn khng ???c ?? cho phn quy?t c?a h? b? ?nh h??ng b?i s? thin v? hay ??nh ki?n c nhn, v c?ng khng ???c d?a trn cc quan ni?m c s?n hay hnh ??ng v l?i ch c?a m?t trong cc bn tham gia t? t?ng v lm t?n h?i ??n bn khc. T?i ?o?n 28 Bnh lu?n chung s? 32 ti?p t?c kh?ng ??nh: T?t c? cc xt x? v? n hnh s? ho?c dn s? ph?i ???c th?c hi?n theo nguyn t?c tranh t?ng mi?ng v cng khai t?i phin ta. Phin ta cng khai ??m b?o s? minh b?ch c?a cc th? t?c t? t?ng v do ? c ngh?a quan tr?ng ?? b?o v? l?i ch c?a cc c nhn v c?a ton x h?i. Nh?ng quy ??nh ny ?i h?i phn quy?t c?a Ta n d?a trn k?t qu? tranh t?ng gi?a cc bn t?i phin ta, ?i?u ny ? ???c B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015 ghi nh?n.
Tham kh?o kinh nghi?m quy ??nh v? nguyn t?c tranh t?ng c?a cc n??c trn th? gi?i theo m hnh t? t?ng xt h?i nh?ng c nh?ng quy ??nh th? hi?n r nguyn t?c tranh t?ng, m ?i?n hnh l B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2001 c?a Lin Bang Nga[9] ? th? hi?n r rng nh?ng n?i dung mang tnh nguyn t?c tranh t?ng, ?p ?ng yu c?u theo nh?ng quy ??nh c?a ICCPR nh? ? phn tch ? trn, trong ?, n?i dung khi qut ?i?n hnh c?a nguyn t?c tranh t?ng l: Ho?t ??ng t? t?ng hnh s? ???c ti?n hnh d?a trn c? s? tranh t?ng gi?a cc bn c?n ???c ghi nh?n l m?t trong nh?ng n?i dung c?a nguyn t?c tranh t?ng. V ho?t ??ng t? t?ng hnh s? c tnh tranh t?ng l ho?t ??ng t? t?ng ???c ti?n hnh gi?a hai ch?c n?ng bu?c t?i v ch?c n?ng bo ch?a cng t?n t?i, v?n ??ng v ph? ??nh nhau v ??n khi hai ch?c n?ng ny xung ??t ??nh ?i?m th c?n ph?i c vai tr c?a m?t tr?ng ti ?i?u khi?n v ??a ra phn quy?t v? k?t qu? tranh ??u gi?a hai ch?c n?ng ?. Ho?t ??ng khng c tnh tranh t?ng l ho?t ??ng t? t?ng m ch?c n?ng bu?c t?i khng c ??i tr?ng hay c ??a v? l?n t ch?c n?ng khc v trong ?i?u ki?n ? th khng th? c m?t tr?ng ti v t? khch quan m ch? l ch? th? ghi nh?n l?i k?t qu? gi?i quy?t c?a bn bu?c t?i[10].
3. M?t s? ?? xu?t, ki?n ngh?
T? nh?ng phn tch trn, theo quan ?i?m c?a tc gi?, t?i ?i?u 26 c?a B? lu?t T? t?ng hnh s? n?m 2015 c?n th? hi?n ng?n g?n, ghi nh?n nh?ng n?i dung c? b?n, ?i?n hnh c?a nguyn t?c tranh t?ng c tnh chi ph?i ho?t ??ng t? t?ng hnh s? c?a m?t giai ?o?n ho?c c? ti?n trnh t? t?ng. Trn c? s? ?, c?n th? hi?n khi qut ??y ?? cc v?n ??: (i) Ho?t ??ng t? t?ng hnh s? ph?i ???c ti?n hnh d?a trn c? s? tranh t?ng gi?a cc bn; (ii) Bn bu?c t?i v bn g? t?i bnh ??ng tr??c Ta n; (iii) Xc ??nh v? tr, quy?n, ngh?a v? c?a cc ch? th? tham gia t? t?ng, tch b?ch r rng theo ch?c n?ng trong t? t?ng; cc ch?c n?ng bu?c t?i, bo ch?a, xt x? ??c l?p v?i nhau; (iv) Ta n khng c ngh?a v? ch?ng minh t?i ph?m, khng thu?c v? bn bu?c t?i hay bn g? t?i; Ta n c trch nhi?m t?o ?i?u ki?n ?? cc bn th?c hi?n quy?n, ngh?a v? c?a mnh; (v) B?n n, quy?t ??nh c?a Ta n ph?i c?n c? vo k?t qu? tranh t?ng t?i phin ta. Cu?i cng, tn g?i c?a ?i?u lu?t c?n th? th? hi?n tranh t?ng bao hm c? giai ?o?n kh?i t?, ?i?u tra, truy t? v xt x?.
 
Theo tapchitoaan.vn
  Tin cũ hơn:

CU CHUY?N PHP LU?T

Xem thêm...

Nghin c?u - trao ??i

Xem thêm...
 

ls le trung son cr

Khch hng

Tin m?i c?p nh?t

Tm ki?m

D?CH V? CUNG C?P

trong nuoc

nn